Voor veel Nederlandse langeafstandsschaatsers staat hij hoog op het lijstje: de Alternatieve Elfstedentocht op de Weissensee.
Tweehonderd kilometer natuurijs in Oostenrijk. Voor sommigen is het een wedstrijd. Voor veel anderen is het vooral een persoonlijk doel waar maanden voor wordt getraind.
Maar hoe werkt de Alternatieve Elfstedentocht eigenlijk? En moet je per se 200 kilometer rijden?
Wat is de Alternatieve Elfstedentocht?
De Alternatieve Elfstedentocht Weissensee is een Nederlands natuurijsevenement op de Weissensee in Oostenrijk.
De klassieke afstand bedraagt, net als de Friese Elfstedentocht, 200 kilometer. Voor 2027 biedt de organisatie daarnaast toertochtafstanden van 100 en 50 kilometer aan.
Dat maakt deelname toegankelijker voor schaatsers voor wie 200 kilometer nog een stap te ver is.
Wanneer is de Alternatieve Elfstedentocht 2027?
De officiële evenementperiode voor 2027 loopt van 19 tot en met 28 januari 2027. Binnen deze periode worden verschillende toertochten en wedstrijden georganiseerd.
Controleer voor je boekt altijd opnieuw het actuele programma, omdat evenementdata en ijsomstandigheden kunnen veranderen. Meer over de ijsvorming op het meer lees je in wanneer kun je schaatsen op de Weissensee?
Waar wordt de tocht gereden?
Op de Weissensee in Karinthië, Oostenrijk. Hoe het exacte parcours eruitziet hangt af van de beschikbare ijscondities.
Dat is belangrijk. Tweehonderd kilometer betekent namelijk niet dat er een parcours van 200 kilometer wordt uitgezet. Je rijdt meerdere rondes.
In januari 2026 moest de organisatie bijvoorbeeld vanwege regen en sneeuw werken met een parcours van ongeveer 5 kilometer. Voor 200 kilometer betekende dat veertig rondes.
Dat laat meteen zien hoe belangrijk flexibiliteit bij natuurijs blijft, zelfs bij een groot georganiseerd evenement.
Moet je 200 kilometer rijden?
Nee. Voor 2027 vermeldt de organisatie drie mogelijkheden voor de toertocht:
- 50 kilometer
- 100 kilometer
- 200 kilometer
Dat vind ik een goede ontwikkeling. Niet iedere schaatser hoeft 200 kilometer te willen rijden om de Weissensee en de evenementensfeer mee te maken.
Hoe zwaar is 200 kilometer?
Heel zwaar. Ook voor iemand met een goede conditie.
Het gaat niet alleen om de afstand. Je krijgt te maken met:
- vele uren op het ijs
- voeding
- drinken
- kou
- wind
- materiaal
- vermoeidheid
- veranderende techniek
Een 200 kilometer lange schaatstocht vraagt daarom een serieuze voorbereiding. De officiële organisatie besteedt in haar deelnemersinformatie eveneens nadrukkelijk aandacht aan training, voeding en kleding.
Wanneer moet je beginnen met trainen?
Dat hangt af van je uitgangsniveau. Als je momenteel nauwelijks een uur achter elkaar schaatst, zou ik niet een paar weken voor vertrek besluiten dat 200 kilometer wel moet lukken.
Werk maanden vooraf aan:
- basistechniek
- duurvermogen
- langere trainingen
- eten en drinken tijdens inspanning
- materiaal
- kleding
- herstel
Hoe je die opbouw praktisch aanpakt, staat stap voor stap in voorbereiden op 200 kilometer schaatsen op de Weissensee.
Techniek wordt belangrijker naarmate de afstand langer wordt
Een technisch foutje lijkt tijdens een training van een uur soms niet belangrijk. Na vele uren wel.
Wanneer je iedere slag onnodig energie verspilt, betaal je daar later op de dag voor.
Daarom zou ik voor een lange tocht niet alleen kilometers trainen. Werk ook aan efficiëntie, bijvoorbeeld aan je techniek op het rechte stuk.
Laat je schaatsen vooraf controleren
Niet de avond voordat je naar Oostenrijk rijdt. Ruim daarvoor.
Controleer bijvoorbeeld:
- scherpte
- beschadigingen
- ronding
- afstelling
- schoen
- eventuele klapmechanismen
- bouten
Rijd daarna nog een training op het materiaal. Je wilt op de Weissensee niet ontdekken dat een verandering toch niet prettig voelt. Meer daarover lees je in de blog over hoe vaak je je schaatsen laat slijpen en op de pagina Schaatsonderhoud.
Welke kleding draag je?
Werk met lagen. Je moet rekening houden met het feit dat je tijdens het schaatsen veel warmte produceert, terwijl je tijdens stilstand snel kunt afkoelen.
Neem bovendien reservehandschoenen mee.
Voor uitgebreid kledingadvies verwijs ik naar onze aparte blog over kledingadvies voor schaatsen op natuurijs. Wat je verder inpakt, staat in wat neem je mee naar de Weissensee.
Hoe schrijf je je in?
Voor deelname moet je volgens de huidige officiële procedure aangesloten zijn bij Stichting Wintersporten en je vervolgens inschrijven voor een van de evenementen. Reis en accommodatie regel je apart. De organisatie waarschuwt daarbij dat accommodaties tijdens het evenement snel vol kunnen raken.
Controleer altijd de actuele deelnamevoorwaarden voordat je definitief boekt.
Moet je tijdens de Alternatieve Elfstedentocht naar de Weissensee?
Nee. Dat is een belangrijk onderscheid.
Je kunt ook buiten de grote Nederlandse evenementweken naar de Weissensee om recreatief op natuurijs te schaatsen. Daarover hebben we een aparte blog over schaatsen op de Weissensee.
Tijdens de Alternatieve Elfstedentocht draait een groot deel van de sfeer om:
- prestaties
- afstanden
- deelnemers
- wedstrijden
- Nederlandse schaatscultuur
Buiten de evenementenperiode kun je de Weissensee heel anders beleven.
Is 50 of 100 kilometer minderwaardig?
Absoluut niet. Kies een afstand die past bij jouw niveau en doel.
Een gecontroleerd gereden 100 kilometer waar je van geniet vind ik persoonlijk veel waardevoller dan koste wat kost 200 kilometer willen rijden omdat dat getal beter klinkt.
De uitdaging moet bij de schaatser passen. Niet andersom.
Kan Novakse helpen met de voorbereiding?
Novakse geeft schaatstraining en personal training, waaronder gerichte voorbereiding op natuurijs. Daarbij kunnen techniek, duurvermogen en het persoonlijke doel centraal staan.
Daarnaast kun je bij Novakse terecht voor onderhoud en afstelling van je schaatsen.
Dat zijn precies de twee dingen die ik ruim vóór een lange tocht goed op orde zou willen hebben: je lichaam en je materiaal.
Tot slot
De Alternatieve Elfstedentocht is voor veel schaatsers een prachtig doel. Maar onderschat de tocht niet.
Of je nu 50, 100 of 200 kilometer kiest: zorg dat je voorbereid op het ijs staat.
Dan wordt de Weissensee niet alleen een getal op Strava, maar vooral een schaatsdag waar je later met plezier op terugkijkt.