Leren schaatsen als volwassene: waar begin je?

Veel mensen denken dat goed leren schaatsen iets is wat je als kind moet doen. Dat hoeft helemaal niet.

Ook als volwassene kun je nog prima leren schaatsen of je bestaande techniek aanzienlijk verbeteren. Sterker nog: bij volwassenen is het vaak prettig dat je heel bewust kunt werken aan wat je op het ijs doet.

De eerste stap is alleen niet proberen zo snel mogelijk te rijden. Begin met balans, controle en vertrouwen op je schaatsen.

Ben je te oud om te leren schaatsen?

Nee. Je hoeft ook niet de ambitie te hebben om wedstrijden te rijden.

Volwassen schaatsers beginnen om allerlei redenen:

• ze willen eindelijk goed leren schaatsen
• ze willen met vrienden mee kunnen
• ze willen beter op natuurijs rijden
• ze willen een schaatsreis maken
• ze willen een Alternatieve Elfstedentocht rijden
• ze schaatsen al jaren, maar merken dat hun techniek niet echt vooruitgaat

Je doel bepaalt voor een groot deel hoe je het beste kunt trainen.

Welke schaatsen zijn geschikt voor een beginner?

Als beginner hoef je niet direct het meest technische of duurste materiaal te kopen.

De KNSB noemt vaste schaatsen, waaronder lage of combi-noren, als een geschikte mogelijkheid voor beginnende recreatieve schaatsers. Later kan eventueel worden overgestapt naar andere typen schaatsen, waaronder de klapschaats.

Wat vooral belangrijk is:

• de schoen moet goed zitten
• je moet voldoende steun ervaren
• de ijzers moeten goed geslepen zijn
• het materiaal moet bij je niveau passen

Een schaats waarop je vertrouwen hebt is in het begin veel waardevoller dan materiaal dat theoretisch sneller is.

Wat leer je als eerste?

Bij beginners kijk ik niet eerst naar snelheid. Een paar andere vaardigheden zijn veel belangrijker.

1. Balans

Kun je rustig op één schaats staan? Dat vormt de basis voor bijna alles wat daarna komt.

2. Gewichtsverplaatsing

Schaatsen is niet simpelweg met je voeten naar achteren duwen. Je verplaatst je lichaamsgewicht van het ene been naar het andere.

3. Een ontspannen houding

Veel volwassenen worden stijf zodra ze onzeker worden. De knieën gaan op slot, de schouders komen omhoog en iedere beweging wordt moeilijker. Juist leren ontspannen is daarom belangrijk.

4. Vertragen en stoppen

Harder kunnen schaatsen is leuk. Weten dat je jezelf ook gecontroleerd kunt afremmen geeft veel meer vertrouwen.

5. Vooruit kijken

Beginnende schaatsers kijken vaak vrijwel alleen naar hun voeten. Probeer steeds verder vooruit te kijken. Je balans wordt daar meestal ook rustiger van.

Moet je meteen diep zitten?

Nee. Dit is een fout die ik regelmatig zie.

Mensen hebben professionele schaatsers op televisie gezien en denken dat ze direct in dezelfde diepe houding moeten rijden.

Maar wanneer je balans nog niet goed is, maakt een extreem diepe houding het vaak alleen moeilijker.

We bouwen liever eerst een stabiele basis. Daarna kunnen we stap voor stap kijken naar een efficiëntere schaatshouding.

Hoe snel kun je leren schaatsen?

Dat verschilt enorm. De ene persoon voelt na een paar trainingen al veel verschil. Bij een ander duurt het langer voordat balans en vertrouwen komen.

Factoren die meespelen zijn bijvoorbeeld:

• eerdere sportervaring
• balans
• mobiliteit
• angst om te vallen
• conditie
• hoe vaak je oefent

Daarom werk ik liever niet met een belofte als: “Na vijf lessen kun je perfect schaatsen.” Zo werkt motorisch leren niet.

Eén keer per week of vaker?

Regelmaat werkt meestal beter dan één keer heel veel doen.

Als je eenmaal per week bewust met techniek bezig bent en tussendoor zelfstandig oefent, kun je al veel vooruitgang boeken.

Belangrijk is vooral dat je niet tijdens iedere vrije training alleen maar rondjes rijdt. Neem af en toe één technisch aandachtspunt mee. Bijvoorbeeld: vandaag let ik alleen op ontspannen glijden op één been.

Groepsles of personal training?

Beide kunnen goed werken. Bij de schaatslessen van Novakse kun je voor allebei terecht.

Groepsles is prettig wanneer je:

• graag samen traint
• regelmatig wilt oefenen
• ook van anderen wilt leren
• de kosten wilt delen

Personal training is interessant wanneer je:

• heel gericht aan één probleem wilt werken
• sneller persoonlijke feedback wilt
• een specifiek doel hebt
• op je eigen niveau wilt trainen

Novakse biedt groepslessen, personal training, trainingen voor eigen groepen en specifieke voorbereiding op natuurijs. De trainingen zijn bedoeld vanaf 15 jaar.

Schaatsles in Friesland

Novakse is gevestigd in Friesland, omgeving Noordwolde. De schaatstrainingen worden gekoppeld aan de Elfstedenhal in Leeuwarden.

Daarmee richt Novakse zich niet alleen op schaatsreizen naar Scandinavië. Ook dichter bij huis kun je werken aan:

• basistechniek
• bochten
• balans
• conditie
• voorbereiding op natuurijs
• voorbereiding op langere tochten

Mijn achtergrond als sportleraar en mijn jarenlange schaatservaring gebruik ik daarbij om techniek zo praktisch mogelijk uit te leggen.

Eerst een proefles?

Wanneer het seizoen in volle gang is, kun je bij de groepstrainingen van Novakse eerst een gratis proefles volgen. Daarbij kijken we samen naar je huidige niveau en kun je ervaren of de manier van trainen bij je past.

Dat vind ik prettiger dan vooraf proberen uit te leggen hoe een training voelt. Op het ijs merk je dat veel sneller.

Wil je uiteindelijk op natuurijs schaatsen?

Dan helpt een goede techniek extra.

Op een kunstijsbaan is het oppervlak voorspelbaar. Op natuurijs kunnen omstandigheden veel meer wisselen.

Daarom wil je niet al je aandacht nodig hebben om alleen maar overeind te blijven.

Hoe comfortabeler je basis, hoe meer aandacht je overhoudt voor:

• de omgeving
• andere schaatsers
• veranderingen in het ijs
• je tempo
• een langere tocht

Tot slot

Als volwassene leren schaatsen begint niet bij snelheid. Het begint bij vertrouwen.

Leer eerst stabiel staan, rustig glijden en je schaats controleren. De snelheid volgt daarna meestal vanzelf.

En wanneer je uiteindelijk comfortabel een paar uur kunt schaatsen, gaat er ineens een veel grotere wereld open. Van een avond in de Elfstedenhal tot een lange tocht over natuurijs in Zweden of Finland.