Dit is bewust geen luchtige reisblog. Schaatsen op niet-gecontroleerd natuurijs vraagt kennis, materiaal en goede beslissingen. Er bestaat geen simpele regel waarmee je vanaf een hotelkamer kunt bepalen dat een heel meer veilig is.
1. Ga niet alleen af op een ijsdikte
IJs kan lokaal verschillen.
Zwakke plekken kunnen onder andere ontstaan rondom stroming, in- en uitlaten, vernauwingen, bruggen en andere plaatsen waar water zich anders gedraagt.
Ook sneeuw kan het beoordelen van het oppervlak moeilijker maken.
Daarom gaat ijsveiligheid niet alleen om één getal.
2. Leer ijs lezen
Wie buiten gecontroleerde routes het natuurijs opgaat, moet het ijs gedurende de tocht blijven beoordelen.
Daarvoor is lokale kennis belangrijk, maar ook weten waar typische zwakke plekken kunnen ontstaan.
IJs dat eerder goed was, is niet automatisch later in het seizoen nog hetzelfde.
3. Ga niet alleen
Bij toerschaatsen op natuurijs is gezelschap een belangrijk onderdeel van veiligheid.
Wanneer er iets gebeurt, moet er iemand zijn die hulp kan bieden of hulp kan inschakelen.
Alleen op onbekend natuurijs vertrekken vinden wij daarom geen verstandige benadering.
4. Gebruik passend veiligheidsmateriaal
Bij schaatsen buiten gecontroleerde ijsbanen worden onder andere gebruikt:
- ijspriemen
- middelen om het ijs te beoordelen
- reddingslijn
- geschikte rugzak met droge kleding in waterdichte verpakking
- telefoon waterdicht verpakt
- helm
Belangrijker nog: je moet weten hoe het materiaal werkt.
Spullen in je rugzak hebben weinig waarde wanneer je er in een noodsituatie niet mee kunt omgaan.
Spullen in je rugzak hebben weinig waarde wanneer je er in een noodsituatie niet mee kunt omgaan. Ken je materiaal.
5. Houd rekening met afstand binnen de groep
Op mogelijk kwetsbaar ijs kan het belangrijk zijn niet als één compacte groep achter elkaar te rijden.
Volg daarom afspraken van degene die de route en omstandigheden beoordeelt.
6. Kijk naar meer dan het ijs
Ook vallen vormt een risico.
Natuurijs kan scheuren, oneffenheden, sneeuwranden en andere obstakels bevatten.
Kijk daarom vooruit in plaats van voortdurend naar je schaatsen.
7. Vermoeidheid telt mee
Een schaatser die moe wordt:
- reageert langzamer
- staat minder stabiel
- maakt eerder technische fouten
- kan kou sterker gaan ervaren
Een veilige dag betekent daarom niet automatisch zo lang mogelijk doorgaan.
8. Ken je eigen niveau
Groepsdruk en bewijsdrang horen niet thuis in beslissingen over natuurijs.
Geef aan wanneer:
- je vermoeid bent
- je het koud krijgt
- je onzeker bent
- materiaalproblemen ontstaan
9. Gecontroleerde route versus vrij natuurijs
Er is een belangrijk verschil tussen een onderhouden of gecontroleerde schaatsroute en zelfstandig onbekend natuurijs verkennen.
Ga er niet vanuit dat dezelfde veiligheidsaanpak voor beide situaties geldt.
Volg altijd lokale instructies en actuele informatie.
10. Een gids of begeleider maakt natuurijs niet onfeilbaar
Begeleiding, kennis en voorbereiding kunnen risico’s helpen beheersen.
Maar natuurijs blijft een natuurlijke omgeving.
Daarom willen we geen absolute veiligheid beloven.
Wat we wél belangrijk vinden is zorgvuldig handelen, goed communiceren en een programma aanpassen wanneer omstandigheden daar aanleiding toe geven.
Tot slot
Voor ons bestaat veilig natuurijsschaatsen uit drie dingen die voortdurend samenkomen: kennis, geschikt materiaal en samen handelen.
Een mooie route is nooit belangrijker dan een verstandige beslissing.
